Hun hebben een meningsverschil
Je bent de discussie vast al tegengekomen, onder andere op Online Tekstschrijvers.nl: hun als onderwerp. Het gebeurt steeds vaker en misschien is het wel niet meer tegen te gaan, hoe grammaticaal onjuist het ook is.

Volgens de vier Nijmeegse taalwetenschappers die onderzoek deden naar het gebruik van hun als onderwerp valt er in ieder geval iets te zeggen voor de efficiëntie ervan, want zo weten we tenminste zeker dat we het over mensen hebben en niet over dingen. Bij hun liggen op bed is meteen duidelijk dat het om personen gaat en niet lakens, terwijl dit bij ze liggen op bed niet het geval is.
 
Maar volgens de Nederlandse taal is hun liggen toch echt incorrect, en dat zal het hoogstwaarschijnlijk ook blijven. Minister van onderwijs Ronald Plasterk is immers vastbesloten hun als onderwerp echt niet toe te laten in de Nederlandse taal, getuige zijn felle discussie met een uiterst geïrriteerde Helen de Hoop, één van de Nijmeegse taalwetenschappers.   

Voor wie het spoor bijster is een kleine samenvatting van hoe het nu (nog) wel moet:

Hun is niet correct in de zin:

Hun gaan op vakantie.

Hun wordt hier gebruikt als de onderwerpsvorm (‘degene die het doet’), wat grammaticaal onjuist is. In plaats van hun zou hier ze of zij gebruikt moeten worden. Hun wordt correct gebruikt in de zin:

Ik heb het hun verteld.

Hier is hun het meewerkend voorwerp of indirect object. In dit geval zou ook ze of hen gebruikt kunnen worden in plaats van hun. Hetzelfde geldt voor het gebruik van hun als lijdend voorwerp of direct object, bijvoorbeeld in de zin:

Ik heb hun ontmoet

Ook juist is het gebruik van hun als bezittelijk voornaamwoord:

Heb je hun nieuwe huis als gezien?

Kun je zij gebruiken in plaats van hun? Dan is het gebruik van hun in deze zin onjuist en moet je dus ze of zij gebruiken. Denk maar eens na: 'Ik heb het zij verteld', 'Ik heb zij ontmoet' en 'Heb je zij nieuwe huis al gezien?' zijn geen van alle juist, 'Zij gaan op vakantie' echter wel.  

Commentaar (4)Add Comment
...
geschreven door een gast, March 08, 2010
Echter, in "Ik heb het hun verteld" is "het" lijdend (niet leidend smilies/wink.gif) voorwerp oftewel DIRECT object en "hun" is daar meewerkend voorwerp oftewel INDIRECT object. In een zin als "Ik heb hun gezien" is "hun" lijdend voorwerp oftewel direct object.
...
geschreven door Manon, March 15, 2010
Oei, je hebt helemaal gelijk, dankjewel. Ik heb het meteen aangepast!
...
geschreven door zelfde gast als eerst (=Helen), March 27, 2010
Nee, sorry Manon, maar het staat er nu nog steeds verkeerd (alleen de spelfout is verbeterd, d.w.z. "leidend" is veranderd in "lijdend"). Dus nog een keertje: Meewerkend voorwerp = INdirect object, en lijdend voorwerp = direct object (in bovenstaande staat het precies andersom, namelijk dat meewerkend voorwerp = direct object en lijdend voorwerp = indirect object)! De officiële "regel" luidt trouwens dat "hun" alleen meewerkend voorwerp kan zijn, dus dan is de zin "Ik heb hun gezien" helemaal niet goed, maar FOUT! Dat zou moeten zijn "Ik heb hen ontmoet". En in de zin "Ik heb het hun verteld" MAG "hun" juist niet vervangen worden door "hen" zoals hierboven wordt gesuggereerd, want dat zou pas goed FOUT zijn! Niet dat ik dat vind, maar als je je dan zo graag aan de zogenaamde "regels" (ook maar door een handvol mensen verzonnen en niet volgend uit de grammatica zelf) wilt houden, doe het dan tenminste goed. Zo niet, des te beter. Want, helaas voor degenen die zich graag vastklampen aan regeltjes, ook "hun" als onderwerp is in geen geval "grammaticaal onjuist": grammaticaal gezien is er juist helemaal niks mis mee! Het is alleen (d.w.z. hooguit) fout/ onjuist volgens de heersende (=aangeleerde) taalnorm. Foute taal bestaat niet. Ongrammaticale zinnen bestaan natuurlijk wel, bijvoorbeeld "Hun mij ontmoet hebben" of "Ik heb ontmoet hun" of "Heb je nieuwe hun huis al gezien?" Maar daar zijn alle Nederlanders het dan ook over eens.
...
geschreven door Manon - Redactie, March 30, 2010
Inderdaad, direct en indirect object waren nog steeds verwisseld, helemaal mijn fout. En: taal verandert en 'hun hebben' zal in de toekomst wellicht goedgekeurd worden. 'U' werd vroeger bijvoorbeeld ook niet in de tweede maar in de derde persoon enkelvoud gebruikt. Wat dat betreft worden officiële regels vaak ingehaald door de praktijk, zo ook het gebruik van 'hun' en 'hen' als lijdend of meewerkend voorwerp. Maar, en ook al is het enkel volgens de heersende taalnorm, ik zou niemand het gebruik van 'hun' als onderwerpsvorm aanraden.

Schrijf commentaar
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
Smiley
Smiley
Smiley
Smiley
Smiley
Smiley
Smiley
Smiley
Smiley
Smiley
Smiley
Smiley

busy